Pastorada de Santa Orosia

  SALUDO  MAIRAL   1 Atenzión pido, siñós,     a toz en cheneral,     con o permiso d'uestés     asti me meto a charrar!   2 Aduya-me, Santa mía,     que ye escaso o mio talento     pa tantismo atrebimiento     d'osequiar a tua romería     con su merexiu contento!   3 Bienbenius siais toz     ta iste monte sagrau,     con a sangre d'Orosia     bendito, y oi azicalau     con a buestra presenzia!   4 Astí nos tiens a toz     patrona d'ista montaña,     garra e chen ha faltau     ta ista fiesta tan biella,     una añada más t'acompañan:   5 os tuos danzantes incansables,     con o suo mosico eszezional,     os tuos cruzeros almirables,     siñal de cada lugar;   6 os banderistas zereños,     os que abandían as campanas,     os cantós d'as tuas glorias,     os que portan a piana;   7 tu güen romero d'Arto,     recuerdo d´aquella gran romería     qu'en tiempos pasaus beniba     d'a Guarguera y d'a Galliguera.   8 Astí nos tiens, Orosia mía,     a os muchismos debotos tuyos,     qu'escoltando a tua Cabeza,     imos güelto a recorrer,     asinas, a pie, igual que Tú,     ixe camino bendito     de tu glorioso martirio!   9 Orosia, mira-te a tanta chen,     que vinon desde tan lejos     y agradece-les dulzemen     a gran fe que puson en su azión!  10 Nusotros semos pastós,     chen de poqueta escuela,     pero por ser oi a fiesta,     a más grande zelebrada     por toa ista redolada     chuntos nos dibertiremos     con a nuestra pastorada!  11 Prenzipiará o repatán,     no tos fieis d'o que tos diga     pos ye una miaja charlatán     y le gusta d'empinar a bota!  REPATAN  12 Bai, pos, siñor, comenzipio     y comenzipio por beber!!     tamién os santos bebión!!     Dimpués ya ejaré a bota,     mas a bota no la dejo!!  13 Y bailaré y danzaré     y daré brincos t'al zielo,     porque a ra debina Orosia     ye tanto o que yo la quiero  14 que daría por ella l´alma,     as mías crabas y os borregos,     os mardanos, as mías güellas     y asta ra bota que tiengo!  Biba ra debina Orosia!!  MAIRAL  15 Si a nuestra forma e charrar     s'os antoja un siñal aspra,     no s'os is d'encarrañar,     que asinas se fa acordanza     d'os nuestros antepasaus!  16 Ixo no ye pa olbidar!     Pa ellos o nuestro omenaje!     Tanta mesacha y mesache     que a nuestra fabla charrón     por muitos zientos d'añadas     en to ist'Alto Aragón!  REPATAN  17 Y qué fa astí ixa mozeta,     a o lau tuyo, mayoral?     Acotraziada tan majeta!     Asaber qué pincha ye!  18 Ojalá Dios no lo quiera     que t'entre a torrumbera     de casate una otra bez!     Pos ya t'en casés con tres     y d'as tres t'en descasés!  19 Ay que biyer cómo escotolas     y qué tatonero yes     a la hora de treballar,     pero astí lo berás metesé     tan tieso com'un segallo     con nomas biyer una chandra,     anque sia un perrecallo!  20 Qué gúena izión isen fecho!     Cuánto millor ise sido,     si nomas recién esbezau,     ascape t´isen escodau!  CANTO  21 YO NO SOY CHANDRA DE NAIDE     MI QUERIDO REPATAN,     QUE SOY UNA MONTAÑESA     QUE A OROSIETA, SANTA MIA,     CON A MIA BOZ QUIERO ONRAR!  22 0 BENTIZINCO DE JUNIO     ISTE SI QUE YE DIA GRANDE     OJALA NO S'ACABASE     NI NUNCA DE NUEY SE FIESE!  MAIRAL  23 Pa que o día d'oi no s'acabe,     y si por un casual querís fer     bella miajeta o pindongo,     benirosne toz ta Yebra!     Tos quitarís o conzieto!  24 Astí alcontrarís a cabazos     güena mosica y asabelo     qué rico mondongo!  25 Que ye chicota a nuestra billa!     Buen Cabal!! IXO RAI!!     Rep. Bai bai!! IXO RAI!!     U si por un casual tos allaís     bel siñal eszerrenaus     u bella miajeta espedaus!     Buen cabal!! IXO RAI!!     Rep. Bai bai!! IXO RAI!!  26 Luego que s'esconda o sol     y a luna prenzipie alumbrar     no tos faltará esmelique     en a plaza d'o lugar!  27 Que astí os aguarda ixa colla,     ixa colla de mozetes,     con güen bino y millor magra,     y asabelo qué alegretes!     Que astí os aguarda     IXO RAI!!  REPATAN  28 Dios mío, cuánta afizión     tien toz os nuestros mozés     a chugar al pilotón!     Pos aun ye muito mayor     a que tien ixos grandazos     a chugar al PILOTAZO!  29 A ormino los biyés calziar:     pilotazo por arriba!     pilotazo por abaxo!     pilotazo güesque-güesque!     pilotazo pasallá!     No t'escuides bel siñal,     que t'arrean de bislai!  30 Nomas falta qu'o entrenador     s'en suba ta predicadera     y entre sermón y sermón     se nos llene a faldriquera!  31 Hasta o zaguer catenazo,     zamandungo u monguilán,     lo biyés garriar con engruzia     pa calziar bel pilotazo!  32 Con semejante preparazión     pa o campionato mundial!     Amalbezaus como están     ta ixe eporte nazional,     no busa ser cosa estraña     que sía l'equipo d'España     o que resulte campión!  MAIRAL  33 Obligau será tamién     presentar a istos danzantes,     os ocho yen bien zereños     y asaber qué cortejantes!  34 Si l'uno ye chafardero     u l'otro un siñal mindán,     nenguno ye tan zamueco     que no sepa cortejar!  35 Hasta o más zalapastrero,     con güellos de churrumiau,     ye festejador conzietero     y asaber qué espabilau!  36 Toz a ormino checando     qu'ascape se quien casar!     Toz sufren d'o mesmo mal,     grandismo dolor d'amors,     d'ixe que no curan os dotors!  37 Eslegiros a muller chicota,     por si se tos acapiza bel día!     Que nomas tienga un arbiello!     No tos la den con dos libianos!  38 N'asunto tan delicau,     no tos esbarra o tozuelo!     Burniar cutio-cutio!     Aguardar pase o andalorzio!     No botiéis por as pinganetas     que tos podís espeñar!  39 Pos ya izeba o mío lolo:     "No mates o cochín temprano     que pasarás güen ibierno,     pero mal berano"!  REPATAN  40 Cuadno aora bengáis ta Yebra     ya no golberéis a biyer     no cobalto do lugar     a ermita e Santa María     cuasi a metá espaldar.  41 Con o sudor de muita chen     y o más azerrino afán     d'o nuestro no ejar perder     la pudemos endrezar!  42 Por o que se pué leyer     n'escritos asaber que biellos     n'ixa ermita tan bistera     se soleban achuntar     os conzellos de Yebra y Cortillas     cuando quereban buscar     concordia n'os suos pleitos     por os pastos d'Auturía.  MAIRAL  43 Lugares abandonaus     de Basa y do Sobrepuerto,     de Guarga y d'a Galliguera,     que por tantismas añadas     en o día d'oi astí is estau     con a buestra cruz y bandera,     no tos sintáis amortaus!  44 Que bibos, bien bibos estáis     en o fondo do corazón     de tantismo montañés     que'n os buestros fogarils     enta iste mundo llegón!  45 Y Orosia desde iste monte,     monte santo d'Auturía     que pa ella un día s'eslegiba,     con a fuerza da sua mirada,     en a buestra soledá,     tos cosira y tos guarda!  46 Maldita ixa pedregada     que malmetió d'un rebés     o sudor de tanta añada     y fizo que tanta chen     d'astí s'en tenese qu'ir!  47 Pos... quemesió!     Pa cosa nos pué baler     ixo de ser uropeos,     si con tanto faroleo     o nuestro lo ejamos perder!  48 Fillos d'istas tierras altas,     andequiera que tos alcontréis,     toz chuntos bi-ha que fer     que no fogar d'os nuestros padres     no güelba a fese de nuey!  CANTO  49 NO T'OLBIDES DE TORNAR     TANDE TU PADRE NAZIO     PORQUE O ARBOL SIN RAIZ     MUCHO NO PODRA BIBIR!  50 D'ESTOS MONTES PIRINEOS     UNO YE O QUE YO MAS QUIERO     YE ESTE MONTE D'AUTURIA     QUE OROSIA PA SI ESLEGIBA     COMO REFUGIO Y TESTIGO     DE SU GRANDIOSO MARTIRIO!  MAIRAL  51 Y dejando a chanzoneta,     a ti, Orosia, lizenzia pido,     para poder explicar,     con tu grazia y con tu auxilio     a este auditoria que está,     muy atento y muy benigno,     tu vida, muerte y prodigios.     Pero antes d'encomenzar     bailaremos una buelta! PUNTO  ELOGIOS A LA SANTA     De Bohemia era Orosia... (Punto)  CULMINACION DE LOS ELOGIOS  MAYORAL  Que os paice, oyentes míos,  qué vida tan milagrosa,  qué inocencia, qué virtudes,  y qué muerte tan dichosa!  Los ángeles desde el cielo  le bajaron la corona,  y en la palma la subieron,  ellos mismos a la gloria.  La Suprema Trinidad  por su grande fortaleza,  le concedió muchas gracias,  y muy grandes preferencias.  En las malignas tronadas  nos defiende de la piedra,  de las grandes avenidas,  de los rayos y centellas.  En los partos peligrosos  es una gran medianera,  y por ella conseguimos  el beneficio del agua.  Ella cura endemoniados,  ella a los enfermos sana,  ella asiste al afligido  y al que con fervor la llama.  CANTO  BIBA OROSIA, BIBA YEBRA,  CON BASA Y O SOBREPUERTO,  CON GUARGA Y A GALLIGUERA,  Y BIBA ESTA ROMERIA  ALMA D'ESTA ALTA MONTAÑA!  DESPEDIDA CANTO  ASINAS YO ME DESPIDO:  GRACIAS PORQUE EIS BENIDO  QUE TORNEIS SANOS TA CASA  PLANTEIS FUERTE Y QU'OTRA AÑADA  ASTI NOS PODAMOS AXUNTAR!  MAYORAL  Y en fin, Santa mía,  comenzaré a despedirme  por este templo sagrado,  esa fuente deliciosa  y por este florido prado.  Adiós la Cueva de Orosia,  también la iglesia que fue  Teatro de su martirio,  de sus reliquias descanso.  Adiós al Señor Rector,  caballero muy honrado,  y al señor Predicador,  panegirista afamado.  Adiós al Señor Alcalde  y demás de Ayuntamiento.  Adiós todos los devotos  que habéis venido a este Puerto.  Gracias por vuestra atención,  yo de todos me despido.  Dios nos dé su Gloria Eterna  por los siglos de los siglos.  Punto.