Banzo

Ista ye una istoria berdadera que se rezenta, dende fa cuasi mil añadas, arredol de toz os fogarils de Sarrablo e Sobrepuerto en as fredas nueis d’ibierno.

“Eba una begada una familia probe, como cuasi totas as familias d’ista redolada de Sarrablo, con bels fillos, más de ros que ra economía familiar podeba alimentar.

O más chicotón se clamaba Banzo, e ro suyo destino yera dentrar en o monesterio más amán de casa suya e morir, sin pena ni gloria, en er.

Banzo naxié con a dentrata d’o nuevo milenio en un lugarón clamato Bailín (en a Bal de Basa). E Como ya he rezentato, de chicotón lo nimbieron ta un monesterio amán d’o lugar, iste monesterio yera ro de San Salbador e San Andrés de Fanlo (en o beral d’a clamor de Fuendemala, e amán de Ipiés).

A bida en istos monasterios yera mui dura, e más en uno probe como ro de San Andrés de Fanlo. Banzo, dende chicotón, mostré un gran intrés por amillorar a economía d’o monesterio, amillorando asinas a bida d’os monches que bibian-ie.

Tanto estié ro suyo intrés e ras suyas capazidaz de triballo que mui choben, en 1.035, ya yera abad d’o suyo monesterio. Banzo eba una gran capazidá ta ros negozios, pos saqué ro monesterio d’una gran crisis económica.

Estando Abad Banzo, enamplé ros dominios territorials d’o Monesterio dica fer-se, chunto con o de San Chuán d’a Peña, ro más importante e poderoso de tota ra redolada.

Banzo se fazié amigo d’o rei d’ Aragón Sancho Ramírez, e mesmo li aduyé a conquerir o lugar de Alquezra con a costruzión d’una torre, dende ra que poder atacar as zereñas murallas moras.

Como abad que yera, asistié a ro Conzilio de Chaca en 1.063. Banzo yera mui poderoso, dica que en l’añada 1.070 o rei Sancho Ramírez, dimpués de biachar enta Roma, se fa basallo d’o Papa Alexandro II e instaura en o suyo Reino ra liturchia romana.

Por concarar-se con o rei, pos Banzo no’n quereba sustituyir a Liturchia toledana u mozárabe por a romana, ye desterrato enta ro Monesterio de San Chuán d’a Peña. Astí ye “replegato” por l’Abad Aquilino, con “onor e destinzión”, a qui tampó no li feban goyo ras reformas d’o rei. Indo-se-ne más tardi ta ro monesterio de San Martín de Zerzito (en la Bal d’Acumuer), más amán d’os suyos orichens.

Con a destituzión de Banzo se rematé ra epoca “dorada” d’os monesterios sarrasleses, dimpués, con a liturchia romana, plegaban a ro poder una nueba clase de monches, dezaga ros cualos yeran os papas.

Yera ra crisis defenitiba d’os monesterios, en os cualos sólo se’n eban feito as prauticas necesarias ta ra santificazión presonal d’os suyos monches e no pas t’aduyar a ra cotidianidá d’ a bida común.

O biello monche Banzo, ereu d’a cultura monastica mozárabe, se bié forachitato por no reblar en a reforma relichiosa d’o suyo monesterio, e tamién por o gran poder economico e politico qu’eba alcanzato.

Se rezenta, en boz baxa, que Banzo, rematé ros suyos diyas fendo una vida monastica relichiosa mozárabe, dixando ro monesterio de San Andrés de Fanlo mui rico, con 228 capezas de ganau, dentre güellas e crapas, cuatro guás e dos mulas, antimás d’una gran biblioteca de 20 libros e muitos relicarios de santos.”

Ista ye ra increyible bida de L’Abad Banzo, un monche sarrablés.