|
Sumario
La Honor de Senegüé y la de Matidero. Ana Isabel Lapeña Paul La arquitectura popular en las distintas áreas de Serrablo. José Garcés Romeo Los Escartin, de Escartin (Sobrepuerto, Huesca). José Mª de Ferrer El florecimiento de la iglesia de Javierrelatre en el siglo XVIII. José Garcés Romeo Santa Orosia, motor de todo un territorio. Ricardo Mur Saura Leonardo Puértolas Coli La Pastorada de Santa Orosia. 1994. Graciano Lacasta Estaún Sobre los orígenes del arte serrablés. Adolfo Castán Sarasa El culto a Santa Orosia en el norte de Italia. Enrique Satué Oliván José María Satué Sanromán
|
La Pastorada de Santa Orosia. 1994.Graciano Lacasta Estaún
SALUDO
MAIRAL
1 Atenzión pido, siñós,
a toz en cheneral,
con o permiso d'uestés
asti me meto a charrar!
2 Aduya-me, Santa mía,
que ye escaso o mio talento
pa tantismo atrebimiento
d'osequiar a tua romería
con su merexiu contento!
3 Bienbenius siais toz
ta iste monte sagrau,
con a sangre d'Orosia
bendito, y oi azicalau
con a buestra presenzia!
4 Astí nos tiens a toz
patrona d'ista montaña,
garra e chen ha faltau
ta ista fiesta tan biella,
una añada más t'acompañan:
5 os tuos danzantes incansables,
con o suo mosico eszezional,
os tuos cruzeros almirables,
siñal de cada lugar;
6 os banderistas zereños,
os que abandían as campanas,
os cantós d'as tuas glorias,
os que portan a piana;
7 tu güen romero d'Arto,
recuerdo d´aquella gran romería
qu'en tiempos pasaus beniba
d'a Guarguera y d'a Galliguera.
8 Astí nos tiens, Orosia mía,
a os muchismos debotos tuyos,
qu'escoltando a tua Cabeza,
imos güelto a recorrer,
asinas, a pie, igual que Tú,
ixe camino bendito
de tu glorioso martirio!
9 Orosia, mira-te a tanta chen,
que vinon desde tan lejos
y agradece-les dulzemen
a gran fe que puson en su azión!
10 Nusotros semos pastós,
chen de poqueta escuela,
pero por ser oi a fiesta,
a más grande zelebrada
por toa ista redolada
chuntos nos dibertiremos
con a nuestra pastorada!
11 Prenzipiará o repatán,
no tos fieis d'o que tos diga
pos ye una miaja charlatán
y le gusta d'empinar a bota!
REPATAN
12 Bai, pos, siñor, comenzipio
y comenzipio por beber!!
tamién os santos bebión!!
Dimpués ya ejaré a bota,
mas a bota no la dejo!!
13 Y bailaré y danzaré
y daré brincos t'al zielo,
porque a ra debina Orosia
ye tanto o que yo la quiero
14 que daría por ella l´alma,
as mías crabas y os borregos,
os mardanos, as mías güellas
y asta ra bota que tiengo!
Biba ra debina Orosia!!
MAIRAL
15 Si a nuestra forma e charrar
s'os antoja un siñal aspra,
no s'os is d'encarrañar,
que asinas se fa acordanza
d'os nuestros antepasaus!
16 Ixo no ye pa olbidar!
Pa ellos o nuestro omenaje!
Tanta mesacha y mesache
que a nuestra fabla charrón
por muitos zientos d'añadas
en to ist'Alto Aragón!
REPATAN
17 Y qué fa astí ixa mozeta,
a o lau tuyo, mayoral?
Acotraziada tan majeta!
Asaber qué pincha ye!
18 Ojalá Dios no lo quiera
que t'entre a torrumbera
de casate una otra bez!
Pos ya t'en casés con tres
y d'as tres t'en descasés!
19 Ay que biyer cómo escotolas
y qué tatonero yes
a la hora de treballar,
pero astí lo berás metesé
tan tieso com'un segallo
con nomas biyer una chandra,
anque sia un perrecallo!
20 Qué gúena izión isen fecho!
Cuánto millor ise sido,
si nomas recién esbezau,
ascape t´isen escodau!
CANTO
21 YO NO SOY CHANDRA DE NAIDE
MI QUERIDO REPATAN,
QUE SOY UNA MONTAÑESA
QUE A OROSIETA, SANTA MIA,
CON A MIA BOZ QUIERO ONRAR!
22 0 BENTIZINCO DE JUNIO
ISTE SI QUE YE DIA GRANDE
OJALA NO S'ACABASE
NI NUNCA DE NUEY SE FIESE!
MAIRAL
23 Pa que o día d'oi no s'acabe,
y si por un casual querís fer
bella miajeta o pindongo,
benirosne toz ta Yebra!
Tos quitarís o conzieto!
24 Astí alcontrarís a cabazos
güena mosica y asabelo
qué rico mondongo!
25 Que ye chicota a nuestra billa!
Buen Cabal!! IXO RAI!!
Rep. Bai bai!! IXO RAI!!
U si por un casual tos allaís
bel siñal eszerrenaus
u bella miajeta espedaus!
Buen cabal!! IXO RAI!!
Rep. Bai bai!! IXO RAI!!
26 Luego que s'esconda o sol
y a luna prenzipie alumbrar
no tos faltará esmelique
en a plaza d'o lugar!
27 Que astí os aguarda ixa colla,
ixa colla de mozetes,
con güen bino y millor magra,
y asabelo qué alegretes!
Que astí os aguarda
IXO RAI!!
REPATAN
28 Dios mío, cuánta afizión
tien toz os nuestros mozés
a chugar al pilotón!
Pos aun ye muito mayor
a que tien ixos grandazos
a chugar al PILOTAZO!
29 A ormino los biyés calziar:
pilotazo por arriba!
pilotazo por abaxo!
pilotazo güesque-güesque!
pilotazo pasallá!
No t'escuides bel siñal,
que t'arrean de bislai!
30 Nomas falta qu'o entrenador
s'en suba ta predicadera
y entre sermón y sermón
se nos llene a faldriquera!
31 Hasta o zaguer catenazo,
zamandungo u monguilán,
lo biyés garriar con engruzia
pa calziar bel pilotazo!
32 Con semejante preparazión
pa o campionato mundial!
Amalbezaus como están
ta ixe eporte nazional,
no busa ser cosa estraña
que sía l'equipo d'España
o que resulte campión!
MAIRAL
33 Obligau será tamién
presentar a istos danzantes,
os ocho yen bien zereños
y asaber qué cortejantes!
34 Si l'uno ye chafardero
u l'otro un siñal mindán,
nenguno ye tan zamueco
que no sepa cortejar!
35 Hasta o más zalapastrero,
con güellos de churrumiau,
ye festejador conzietero
y asaber qué espabilau!
36 Toz a ormino checando
qu’ascape se quien casar!
Toz sufren d'o mesmo mal,
grandismo dolor d'amors,
d'ixe que no curan os dotors!
37 Eslegiros a muller chicota,
por si se tos acapiza bel día!
Que nomas tienga un arbiello!
No tos la den con dos libianos!
38 N'asunto tan delicau,
no tos esbarra o tozuelo!
Burniar cutio-cutio!
Aguardar pase o andalorzio!
No botiéis por as pinganetas
que tos podís espeñar!
39 Pos ya izeba o mío lolo:
"No mates o cochín temprano
que pasarás güen ibierno,
pero mal berano"!
REPATAN
40 Cuadno aora bengáis ta Yebra
ya no golberéis a biyer
no cobalto do lugar
a ermita e Santa María
cuasi a metá espaldar.
41 Con o sudor de muita chen
y o más azerrino afán
d'o nuestro no ejar perder
la pudemos endrezar!
42 Por o que se pué leyer
n'escritos asaber que biellos
n'ixa ermita tan bistera
se soleban achuntar
os conzellos de Yebra y Cortillas
cuando quereban buscar
concordia n'os suos pleitos
por os pastos d'Auturía.
MAIRAL
43 Lugares abandonaus
de Basa y do Sobrepuerto,
de Guarga y d'a Galliguera,
que por tantismas añadas
en o día d'oi astí is estau
con a buestra cruz y bandera,
no tos sintáis amortaus!
44 Que bibos, bien bibos estáis
en o fondo do corazón
de tantismo montañés
que'n os buestros fogarils
enta iste mundo llegón!
45 Y Orosia desde iste monte,
monte santo d'Auturía
que pa ella un día s'eslegiba,
con a fuerza da sua mirada,
en a buestra soledá,
tos cosira y tos guarda!
46 Maldita ixa pedregada
que malmetió d'un rebés
o sudor de tanta añada
y fizo que tanta chen
d'astí s'en tenese qu'ir!
47 Pos... quemesió!
Pa cosa nos pué baler
ixo de ser uropeos,
si con tanto faroleo
o nuestro lo ejamos perder!
48 Fillos d'istas tierras altas,
andequiera que tos alcontréis,
toz chuntos bi-ha que fer
que no fogar d'os nuestros padres
no güelba a fese de nuey!
CANTO
49 NO T'OLBIDES DE TORNAR
TANDE TU PADRE NAZIO
PORQUE O ARBOL SIN RAIZ
MUCHO NO PODRA BIBIR!
50 D'ESTOS MONTES PIRINEOS
UNO YE O QUE YO MAS QUIERO
YE ESTE MONTE D'AUTURIA
QUE OROSIA PA SI ESLEGIBA
COMO REFUGIO Y TESTIGO
DE SU GRANDIOSO MARTIRIO!
MAIRAL
51 Y dejando a chanzoneta,
a ti, Orosia, lizenzia pido,
para poder explicar,
con tu grazia y con tu auxilio
a este auditoria que está,
muy atento y muy benigno,
tu vida, muerte y prodigios.
Pero antes d'encomenzar
bailaremos una buelta! PUNTO
ELOGIOS A LA SANTA
De Bohemia era Orosia... (Punto)
CULMINACION DE LOS ELOGIOS
MAYORAL
Que os paice, oyentes míos,
qué vida tan milagrosa,
qué inocencia, qué virtudes,
y qué muerte tan dichosa!
Los ángeles desde el cielo
le bajaron la corona,
y en la palma la subieron,
ellos mismos a la gloria.
La Suprema Trinidad
por su grande fortaleza,
le concedió muchas gracias,
y muy grandes preferencias.
En las malignas tronadas
nos defiende de la piedra,
de las grandes avenidas,
de los rayos y centellas.
En los partos peligrosos
es una gran medianera,
y por ella conseguimos
el beneficio del agua.
Ella cura endemoniados,
ella a los enfermos sana,
ella asiste al afligido
y al que con fervor la llama.
CANTO
BIBA OROSIA, BIBA YEBRA,
CON BASA Y O SOBREPUERTO,
CON GUARGA Y A GALLIGUERA,
Y BIBA ESTA ROMERIA
ALMA D'ESTA ALTA MONTAÑA!
DESPEDIDA CANTO
ASINAS YO ME DESPIDO:
GRACIAS PORQUE EIS BENIDO
QUE TORNEIS SANOS TA CASA
PLANTEIS FUERTE Y QU'OTRA AÑADA
ASTI NOS PODAMOS AXUNTAR!
MAYORAL
Y en fin, Santa mía,
comenzaré a despedirme
por este templo sagrado,
esa fuente deliciosa
y por este florido prado.
Adiós la Cueva de Orosia,
también la iglesia que fue
Teatro de su martirio,
de sus reliquias descanso.
Adiós al Señor Rector,
caballero muy honrado,
y al señor Predicador,
panegirista afamado.
Adiós al Señor Alcalde
y demás de Ayuntamiento.
Adiós todos los devotos
que habéis venido a este Puerto.
Gracias por vuestra atención,
yo de todos me despido.
Dios nos dé su Gloria Eterna
por los siglos de los siglos.
Punto.
|
|
|
||||||