Revista SERRABLO Edición Nº 104 junio 1997 - Vocabulario de Sobrepuerto

Sumario

Editorial
José Garcés Romeo

La arquitectura popular en las distintas áreas de Serrablo
José Garcés, Julio Gavín, Enrique Satué

Vocabulario de Sobrepuerto
José María Satué Sanromán

Sabiñánigo. Serrablo. 1931-1938.
José Carlos Castán Ara

Los Abarca: Señores de Gavín y de Serué
Manuel Gómez de Valenzuela

Diccionario Etimológico de toponimia serrablesa
Antonio Pérez Conte

Veterinaria popular en una pequeña area de Serrablo
José Angel Gracia Pardo

El cañamo
Julio Gavín Moya

Actividad fronteriza en el pirineo aragonés
Pablo Desportes Bielsa

Patrimonio
Fernando Alvira Banzo

Pastorada de Santa Orosia 97
Graciano Lacasta Estaún

Noticias


Anterior Siguiente
Vocabulario de Sobrepuerto

Notas del habla y vocabulario comentado de una comarca despoblada del Alto Aragón

José María Satué Sanromán
Continuación

N

naballa: navaja. "Degolló a res con a naballa".
naballeta: navaja pequeña. "Me trairás una naballeta da feria Jaca".
nabata: armadía. Transporte de troncos por los ríos. "Antes bajaban os maderos en nabatas por o río Fiscal".
nabatiar: dirigir armadías por el río. Tocar mucho el agua y mojarse sin necesidad. "En abril naba-tiaremos por a glera".
nais: filas de hierba o cereal que se van formando a medida que se siega con la guadaña o con la segadora. "Cuando busotros ais llegau, ya tenébanos toa faja en nais".
napia: nariz. "Tiene un cacho napia...".
natizo: cordero o cabrito recién nacido. Cría de oveja o cabra, nacida muerta. "Mañana feremos un guisadé con o natizo".
nebasco: nevada de mucho espesor e intensidad "Cayó un nebasco, que estúbemos 15 días sin soltar o ganau".
nebusquiar: neviscar. Nevar con poca intensidad "Tol día a estau nebusquiando".
nenguno: ninguno. "En tol día s'en a visto nenguno por aquí".
no, na, nos, nas (n'o, n'a, n'os, n'as), (en o, en a, en os, en as): en el, en la, en los, en las. "Tiengo que fer una paré n´os Tatiás". "Mañana segaremos n'a Faja".
nusotros, -as: nosotros. "Nusotros en tenébanos bella trentena".
niedo: nido. "Os zagales están mirando niedos".
niervo: nervio. "Ixe está amolau dos niervos".
ninón: niño. "O ninón está en a escuela".
noguera: nogal. "A noguera está en a marguin".
nublau: nublado. "O nublau ye muy recio".

Ñ

ñafla: excremento animal o humano. "¡Menuda ñafla a ichau!".
ñudo: nudo. "Apreta bien o ñudo pa que no se desate".

O

o, os: el, los. Voz de parada de un animal. "O perro no come cosa". "Ooo..., para, mulo".
obella: oveja. "Tenébanos que matar bella obella".
obispo: morcilla ciega. El que cuida que no falte lumbre en el "tedero" del hogar. "Tú, obispo, atiza a tieda".
ojetau: objetado. "Como se l'aiga ojetau bella cosa...".
ojeto: objeto.
ojinegro, -a: que tiene manchas negras alrededor del ojo.
ojirroyo, -a: dícese del animal que tiene manchas de color rojizo alrededor de los ojos. "A madre de ixe cordero ye aquella ojinegra que belaba ayer".
olfatiar: olfatear. "Ixe perro está olfatiando, algo habrá golido".
oliquera: madriguera. Cado de conejos. "O conejo se escondió ascape en a oliquera".
obrar: oler. Husmear el perro u otro animal.
olereta: olorcillo. "¿Qué as eschau, que yay una oloreta tan güena?".
olleta: olla pequeña. "Traime a olleta pa fer as farinetas".
onso: oso. "Tiens unas patas coro un onso".
orache: el tiempo que hace. "No fa miaja de güen orache".
ordio: cebada.
orella: Oreja. "Tiengo frío en as orellas".
ormino, a: a menudo. "¿Biens muy a ormino?".
ormo: olmo. "En ixe ormo saldrá güenas cargas de leña".
oscurina: oscuridad. Cuando se aproxima una tormenta o tempestad. "S'a puesto una oscurina en un momento".
osequio: obsequio.
osifarrio: osamenta. Restos del esqueleto de animal o persona. También "gosifarrio". "Namas queda o gosifarrio; o demás se l'an comiu os güitres".
osqueta: marca en forma de ángulo en el centro de la oreja de la res. Abierto hacia delante ("osqueta pa lante') o hacia atrás ("osqueta p´atrás "). "As nuestras son as que llevan osqueta pa lante".
otri, d': de otro. Ajeno. Otro. "As cosas d'otri son siempre más güenas".
otrol día: al día siguiente. "Al otrol día golbieron otra vez....
ozena: docena. "Traime una ozena güegos".

Revista SERRABLO
Principio de página www.serrablo.org Anterior Siguiente


© Amigos de Serrablo, serrablo@serrablo.org
Actualización: 09/03/2000
http://www.serrablo.org/revista/s104/s104-2.html